İçeriğe atla
POMEM - BEKÇİ - PMYO SORU ve CEVAPLARI 10

Wilson ilkeleri nelerdir?

Örnek cevap

Wilson İlkeleri aynı zamanda Wilson prensipleri olarak bilinir. 14 maddeden oluşur ya da 14 nokta olarak dile getirilir. 8 Ocak 1918 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri başkanı Woodrow Wilson’ın, ABD Kongresinde yaptığı bir konuşmada bahsetmiş olduğu ilkelerdir. Dünya Savaşı'nın ardından kurulması gereken yeni dünya düzenine ilişkin görüşleri ifade eder. Özellikle ileride yaşanabilecek başka bir Dünya Savaşı'nın önüne geçmek ve adil olan sınırları düzenlemek amaçlı önemli bir potansiyel teşkil etmektedir. Tabii o dönem savaş içerisinde olan hiçbir devlet bu önerileri kabul etmedi. Ancak savaş sonrası Wilson İlkeleri Barış Konferansı'nda ön plana çıkarak, sömürgeci devletleri önemli oranda etkilemiştir. Wilson İlkeleri toplamda 14 maddeden oluşmaktadır. Özellikle 1. Dünya Savaşı sonrası başka bir savaş olmaması ve düzen sağlanması için önemli bir yere sahiptir. Barış Antlaşmasından sonra başka hiçbir uluslararası anlaşmaya gidilmemelidir. -Uluslarda denizlerde savaş ve barış dışında serbestlik olmalıdır. Barış onaylayan ülkeler arasında ekonomik engeller kaldırılmalıdır. Her ülkenin kendi iç güvenliğini sağlayacak yeterli güvence verilmelidir. Bu ilkeler arasında Türkiye’yi ilgilendiren durumlar 12’inci maddede yer almıştır. Bu maddede yer alan ‘Osmanlı imparatorluğunda Türklerin oturdukları, çoğunluk sağladıkları bölgelerin bağımsızlığının sağlanması, Türk egemenliği altında bulunan diğer unsurlara da özerk bir gelişme için yeterli bir fırsatın sağlanması’ ilkesi Türklere bir milli devlet kurma hakkını tanıması bakımından önemlidir. ‘Türk egemenliği altında bulunan uluslardan’ kasıt ise çoğunluğu oluşturan ve Türkiye’den koparılan Arap coğrafyasıdır. Bu durum Türkiye içindeki azınlıkları hiçbir şekilde kapsamamıştır. Nitekim Başkan Wilson’un Ağustos 1919’da ‘Ermeni katliamları ve Ermeni Mandası’ konularını araştırmak üzere Kafkasya ve Anadolu’ya gönderdiği General James Harbord yazdığı raporda: ‘Ermeni nüfusunun Anadolu’da bir iki küçük ilçe hariç hiçbir yerde çoğunluk oluşturmadığından ve dolayısıyla da Anadolu’da bir Amerikan mandası kurulamayacağını’ belirtmiştir. Nitekim aynı tarihlerde İstanbul’da Amerikan Yüksek Komiseri olarak görev yapan Amiral Bristol’un hazırladığı raporlar da benzer niteliktedir.